jeudi 16 février 2012

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ, Πορτραιτο μιας μερας σε δημοσιο Λυκειο

Στυλιδα, Ανοιξη 1982. Η μαθητικη ζωη καθημερινη ρουτινα. Το σχολικο προγραμμα βαρυφορτωμενο. Σημερα προσταζει εξαωρο. Εξι ειδικοτητες θα μπουν στην ταξη να διδαξουν.
Ο νεοελληνιστης ειναι αριστουχος της Φιλοσοφικης Σχολης. Καθηγητης πολυδιαβασμενος, κανει την αρχη της ημερας. Κοντος, αδυνατος και χλωμος με ματια κρυμμενα πισω απο σκοτεινα γυαλια.
Με ντυσιμο που μαρτυρει δημοσιο υπαλληλο ερχεται με μαυρο βαρυ βαλιτσακι που τον κανει να γερνει απο τη μια μερια. Ειναι ανθρωπος κοινωνικος. Προσπαθει να εχει καλες σχεσεις με τη διευθυνση του σχολειου, με τους συναδελφους του και φυσικα με τους μαθητες του. Γι΄αυτο οταν μπαινει στην ταξη καλημεριζει και αρχιζει με κεφι.
-Παιδια αυτη την ωρα θα μας απασχολησει ο εθνικος μας ποιητης και το εργο του. Απαιτω ησυχια και συγκεντρωση για συνεργασια. Πεταξε παιδι μου την τσιχλα, δε μασαμε εδω μεσα. Εδω πνευματικη τροφη να ζητατε. Εγω θυσιαζομαι, σχιζομαι για σας, κανω τα παντα για σας. Χθες εξι ωρες προετοιμασια εκανα. Πως να το κανουμε; Ποιηση ειναι αυτη και μαλιστα του εθνικου μας ποιητη. Προσεξτε τωρα ολοι σας στα βιβλια μεσα να το διαβασω δυνατα!
Με κλειστα ματια και πεντακαθαρη φωνη απηγγειλε ολο το ποιημα :

Εκοιταε κι ητανε μακρια ακομη τ΄ακρογιαλι
αστροπελεκι μου καλο για ξαναφεξε παλι.....

Ο καθηγητης λατρης της Επτανησιακης Σχολης, θαυμαστης και υποστηριχτης του εθνικου μας ποιητη, εχει φερει μαζι του πλουσιο υλικο για την αναλυση και την πληρη ενημερωση γυρω απο το εργο. Ολα τα παιδια μενουν συγκινημενα, μαγεμενα και καταγοητευμενα απο το μαθημα, δεν δινουν σημασια στο κτυπημα του κουδουνιου. Ο καθηγητης ευχαριστημενος, αισοδοξος για τους μαθητες του φευγει γεματος ικανοποιηση.

Ακολουθουν τα Λατινικα. Ερχεται η καθηγητρια που τα διδασκει.Ειναι μια γυναικα τριανταρα, ντυμενη σαν τα κοριτσακια της πρωτης Γυμνασιου, με βεβιασμενο χαμογελο κι αιμοβορα ματια.Το σουλουπι της δειχνει ανθρωπο με ψυχολογικα προβληματα. Η εμφανιση της στην ταξη προκαλει αηδια. Το αγχος κυριο στοιχειο της ωρας με μπολικο μισος. Εξεταζει πολλους μαθητες χωρις καταλογο, γυρω απο το μαθημα. Συλλαμβανει πολλους αδιαβαστους. Τους προσβαλει, τους κουρελιαζει ψυχικα. Η αγρια φωνη της ακουγεται και τους σφαλιαριζει ολους.
- Εσεις δεν ξερετε Ελληνικα, θελετε να μαθετε και Λατινικα! Αϊ στα κομματια! Πηγαινετε σε καμμια φαμπρικα να βγαλετε κανα κομματι να ζησετε.
Στην παραδοση δεν εχει κανενας καρδια να παρακολουθησει. Ολοι τη συχαινονται. Με τον ηχο του κουδουνιου τρεχουν ολοι εξω να παρουν αερα, να ξυπνησουν.
Το κρυο δεν τους επιτρεπει να μεινουν εξω και συγκεντρωνονται παλι μεσα.
Ο ιστορικος δεν ηρθε σημερα. Στην ωρα της ιστοριας κενο. Περναει για τη διπλανη αιθουσα ο φιλολογος που ειναι και υπευθυνος της ταξης. Σταματα για λιγο να ορισει τις λεξεις του παρακατω κειμενου. Τις ευκαιριες λεει πρεπει να τις αρπαζουμε απο τα μαλλια. Ο χρονος ειναι χρημα. Εχει ειδικευση ιστορικου αλλα διδασκει Αρχαια Ελληνικα. Προσταζει να γραφουν οι λεξεις καθαρα στον πινακα, υποστηριζει οτι βοηθαει αυτο στο να μαθαινουν οι μαθητες το μαθημα στο σχολειο. Τα παιδια που ειχαν μπει πριν απο λιγο στην ταξη σκορπισαν, αλλα για φαγητο, αλλα για τσιγαρο στις τουαλεττες κι αλλα μεσα στην ταξη. Η λιγη ζεστη που υπαρχει δεν φτανει να ζεσταθουν ολοι. Νευρικες κινησεις των μαθητων και πρωτοφαντες ενεργειες. Τραγουδουν και χορευουν. Αρχιζουν με ταγκο, συνεχιζουν με βαλς και τουιστ και καταληγουν στα δημοτικα : 


Ενας αητος καθοτανε στο ηλιο και λιαζοτανε...


Ο Θοδωρος σερνει το χορο, η Θανασια και η Κατερινα ακολουθουν. Χοροπηδανε να ζεσταθουν. Οι αλλοι που ειναι διπλα στο καλοριφερ επαναλαμβανουν σαν χορωδια τα λογια. Φωνες, βροντες, θορυβος, φασαρια μεγαλη. Ολο το σχολειο στο ποδι.Τρεχει απο τη διπλανη αιθουσα ο φιλολογος, σαν υπευθυνος αυτου του τμηματος. Συλλαμβανει τον Θοδωρο, διωχνει τους αλλους στο κρυο.
-Α στο διαολο κακομαθημενα, α στο διαολο, εξω, εξωωω.!!
Ο Θοδωρος επ΄αυτοφωρω στη διευθυνση. Ο μαθητοκοσμος στο γυμναστηριο για λουφαρισμα.
Συγκεντρωση στην ταξη. Λιγο καθυστερημενοι δυο-τρεις. Αγωνια, φοβος, φθονος.
Καλος ο γερο Λυκειαρχης δικαιολογει τα παιδια για τη συμπεριφορα τους. Τους παρουσιαζει απο μονος του και ελαφρυντικα. Δινει συμβουλες για το μελλον.
-Καλα κανατε, κρυο νευρικο. Τι να γινει; παιδια ειστε. Ας ημουν κι εγω παιδι δεκαεφτα χρονων κι ας μου εκαναν επιπληξη. Η καλυτερη ηλικια. Να προσεχετε να μην ενοχλειτε τους αλλους που κανουν μαθημα. Θελω να πιστευω πως ειστε καλα παιδια. Ελευθεροι κι ωραιοι τωρα και να εισαστε προσεχτικοι.
Τεταρτη ωρα Αρχαια Ελληνικα. Ο φιλολογος ενας ανθρωπος ψιλος σαν αλογο, καμαρωτος, με μουστακι, νομοταγης, οξυθυμος και φωνακλας. Αρχιζει με πενταλεπτο τεστ. Υποχρεωνει τους μαθητες να μεταφρασουν, συμπληρωνει μερικες λεξεις στον πινακα που ο μαθητης δεν προλαβε να γραψει και προχωρει βιαστικα στο παρακατω κειμενο. Οταν το τελειωνει κοιταζει το ρολοϊ του. Απομενουν τρια λεπτα για τη ληξη της ωρας. Μια κι οπως λεει ο ιδιος ο χρονος ειναι χρημα διαβαζει απο μεταφραση Ι. Γρυπαρη ΠΑΡΟΔΟΣ (100-131) 


Χορος : Αχτινα του ηλιου τ΄ομορφοτερο το φως που φωτισε ποτε ως τα τωρα τη Θηβα την εφταπυλη, φανηκε τελος της χρυσης το βλεφαρον ημερας...


Ισα που προλαβαινει και το διαβαζει. με δυο δρασκελιες ειναι κιολας εξω απο την ταξη.
Φυσικη το μαθημα για τους λιγους του δευτερου τυπου. Θεωρια και λυσιμο ασκησεων στον πινακα. Μια διδακτικη ωρα πληρης με το μαθημα που περιλαμβανει υλη των Πανελληνιων εξετασεων. Ο φυσικος ανθρωπος του καθηκοντος δεν ξεφτιλιζει το μαθημα.
-Φετος θα πεσουν πολλοι αν συνεχισουν με το ιδιο βιολι ως το τελος της χρονιας.
Αυτα λεει στην ταξη για να κεντρισει το ενδιαφερον των μαθητων του, χρονια τωρα. Οικογενειαρχης ανθρωπος, συντηρητικος, δεν ασχολειται με τιποτε αλλο.Περιμενει ανυπομονος το κτυπημα του κουδουνιου να φυγει σπιτι του.
Τελευταιο μαθημα της μερα τ΄Αγγλικα. Η δις Αγγλικων, νεαρης ηλικιας, με συγχρονες ιδεες και προβληματισμο, συζηταει ελευθερα με τα παιδια τα προβληματα τους. Εκτη ωρα και μειωμενη μαλιστα. Καμμια ορεξη για μαθημα. δειχνει κατανοηση και ανοιγει θεμα συζητησης για τον δισκο των Pink Floyd. Γινεται αναλυση μερικων στοιχων που αναφερονται στους δασκαλους.


Δεν θελουμε σκοταδι στη μορφωση, δεν θελουμε καταπιεση στις σκεψεις μας...


Ακουγεται ο ηχος του κουδουνιου που δηλωνει το τελος της μερας.
Συγκεντρωση στην αυλη για την υποστολη της σημαιας. Ο μαθητης ετοιμος διπλα στο κονταρι. Οι μαθητες παραταγμενοι. Οι καθηγητες στον εξωστη του σχολειου περιμενουν τον Διευθυντη. 
Ενας ανθρωπος χονδρος, κοιλαρας και αγχωδης, πλησιαζει στον εξωστη. Δεν ειναι αλλος απο το γερο Λυκειαρχη. Κραταει ενα χαρτακι οπου εχει σημειωμενα αυτα που θελει να ανακοινωσει στους μαθητες. Παιρνει υφος ενθουσιασμενου και κουνωντας τα χερια του φωναζει δυνατα :
-Ελληνοπουλα!
Σκεφτεται για λιγο και συνεχιζει να μιλα. Δινει οδηγιες για την αυριανη μερα και την αναχωρηση απο το χωρο του σχολειου με τα λεωφορεια.
Καποιος φωναζει : -Αξιος!!
Ο φιλολογος αγριευει : -Γαϊδουρι, αξιος να πεις τον πατερα σου, ετσι και κατεβω κατω θα σου δειξω την αξια σου.
- Ας μη δινουμε σημασια στη μειοψηφεια, λεει ο γερος, η μαζα μας ενδιαφερει, αφησε τον.
Ολοι οι μαθητες ετοιμοι, περιμενουν το συνθημα να ψαλλουν τον Εθνικο Υμνο.
-Ενα, δυο, τρια, ολοι μαζι παμε :


Σε γνωριζω απο την κοψη του σπαθιου την τρομερη...


Η γαλανολευκη διπλωνεται. Ο μαθητοκοσμος κοπαδι στα λεωφορεια για φυγη. Οι καθηγητες στ΄αυτοκινητα τους. Το σχολειο αμπαρωνεται. Παντου τωρα κυριαρχει η σιωπη. Νεκρα. Μονον ο κτυπος της βροχης ακουγεται που συνεχεια δυναμωνει...


Πρωτη δημοσιευση Στυλιδα Σημερα, Αυγουστος - Σεπτεμβριος 1993.


Ο Αλεξανδρος Αλεξοπουλος γεννηθηκε στη Λαμια. Περασε τα παιδικα του χρονια στο Ανυδρο Στυλιδος. Σπουδασε Θεολογια στο ΕΚΠΑ. Εργαζεται στην Αθηνα.

2 commentaires:

Σωτήρης Γ. Αλεξόπουλος a dit…

Κείμενο λιτό, μεστό περιεχομένου, δημιουργεί συναισθηματική φόρτιση επαναφέροντάς μας στα Γυμνασιακά χρόνια και γιγαντώνει την "αισιοδοξία της μνήμης". Συγχαρητήρια!!!

Kostas ALEXOPOULOS a dit…

Κι εμενα κατι μου θυμιζει αυτη η ρεαλιστικη περιγραφη, σαν να εχω ζησει τετοια γεγονοτα στο Μικτο Λυκειο Στυλιδος αλλα μου φαινεται σαν ονειρο...